Jeleniogórskie Biuro Planowania Przestrzennego Sp. z o.o.

Gubin, czerwiec 1998

Treść:

CZ. I UWARUNKOWANIA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Wprowadzenie
1.Położenie miasta str. 3
2.Rozwiązania komunikacyjne str. 4
3.Przegląd obowiązujących planów, programów i studiów str. 5
4.Przyroda i ochrona środowiska str. 8
5.Struktura funkcjonalno – przestrzenna str. 10
6.Rozwój demograficzny str. 12
7.Komunikacja str. 13
8.Infrastruktura techniczna str. 15

CZ. II KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

1.Główne funkcje str. 18
2.Zasady rozwoju str. 18
3.Kierunki ochrony środowiska str. 19
4.Kierunki rozwoju struktury funkcjonalno – przestrzennej str. 21
5.Kierunki rozbudowy układu komunikacji str. 23
6.Kierunki rozbudowy systemu infrastruktury technicznej str. 24
7.Zestawienie terenów wskazanych do opracowania planów miejscowych str. 24
8.Relacje studium z planowaniem regionalnym oraz zasady wprowadzania zadań rządowych

CZ. III. KONCEPCJA STRUKTURY PRZESTRZENNEJ EUROMIASTA GUBIN – GUBEN,
PODSTAWOWE INFORMACJE


Część graficzna:


Załącznik nr 1 – Uwarunkowania – Użytkowanie terenu,
Załącznik nr 2 – Uwarunkowania – Struktura osadnictwa, komunikacja i infrastruktura,
Załącznik nr 3 – Kierunki rozwoju – Użytkowanie terenu
Załącznik nr 4 – Kierunki rozwoju – Struktura osadnictwa, komunikacja i infrastruktura.





WPROWADZENIE

1)„Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. Gubin" jest podstawowym dokumentem planistycznym, służącym określeniu strategii jego perspektywicznego rozwoju przestrzennego. Jest to jedyny dokument planistyczny sporządzany dla obszaru całej gminy na podstawie przepisów ustawy z 27 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, określającym kierunki polityki przestrzennej prowadzonej przez samorząd. Studium zostało uchwalone uchwałą Rady Miejskiej w Gubinie nr LV/294/98 w dniu 18 czerwca 1998 r.

2)„Studium" stanowi dokument zawierający syntetyczny zestaw podstawowych informacji na temat stanu oraz kierunków odnowy środowiska przyrodniczego i kulturowego, a także stanu i kierunków modernizacji oraz rozbudowy systemów komunikacyjnych i uzbrojenia technicznego. Studium stanowi źródło informacji koordynacyjnych dla opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu wydawanych bez planu miejscowego. Zgromadzony w studium zasób informacji może być wykorzystywany nie tylko dla realizacji polityki przestrzennej, ale także dla promocji rozwoju gminy, sporządzania programów gospodarczych i inwestycyjnych, oraz opracowania ofert inwestycyjnych ukierunkowanych na potencjalnych inwestorów, którzy zechcą, uczestniczyć w rozwoju gospodarczym miasta. Syntetyczny sposób zapisu ustaleń studiów wiąże się z koniecznością uzyskania ich znacznej elastyczności oraz sprostania zmieniającym się szybko potrzebom.

3)W pracach nad studium dążono do powiązania kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta z ogólnymi celami jego rozwoju społeczno-gospodarczego oraz osadzenia rozwiązań przestrzennych w realiach społeczno-ekonomicznych ze szczególnym uwzględnieniem bezpośrednich powiązań z terenami sąsiedniego m. Gubin. Ze względu na szczególne położenie i bezpośrednie powiązania z Guben studium opracowane zostało jako część składowa opracowanej wspólnie ze stroną, niemiecką, "Koncepcji struktury przestrzennej Euro-Miasta Gubin-Guben", stanowiącej odrębny dokument planistyczny. Opracowanie to powstało w latach 1997-98 na mocy porozumienia samorządów obu miast przygranicznych Gubina i Guben. Jest ono niezbędnym instrumentem dla szczegółowego określenia zasad ich współpracy przygranicznej w ujęciu perspektywicznym. W „Koncepcji" został ustalony ramowy plan działań na rzecz strukturalnego zrastania się miast Guben i Gubina dla osiągnięcia ich jednolitego, czytelnego układu urbanistycznego, ich sanacji ekologicznej, a także realizacji przedsięwzięć dotyczących poprawy stanu środowiska i infrastruktury i warunków życia ludności. Koncepcja definiuje wspólną strategię i współpracę obydwu samorządów na rzecz realizacji tego zadania. Została ona zaakceptowana uchwałą Rady Miejskiej w Gubinie nr LV/293/98 w dniu 18 czerwca 1998 r.

Zespół autorski:
arch. Janusz Korzeń - główny projektant (upr. urb. nr 305/88, GKUA)
arch. Grzegorz Buczek - zagadnienia gospodarcze
arch. Wiesława Konieczna - współpraca przygraniczna
mgr Urszula Kozłowska - zagadnienia przyrodnicze
arch. Piotr Żak - zagadnienia przestrzenne
mgr inż. Czesław Wandzel - zagadnienia techniczne


Współpraca:
dypl. WA PVV Jacek Godlewski
dypl. WA PW Juliusz Korzeń

Współpraca ze strony Urzędu Miejskiego
arch. Bogusław Jaskułowski
Współpraca przy opracowaniu
Koncepcji struktury przestrzennej Euro-Miasta
Gubin-Guben - firma Arcus GmbH z Cottbus

1. POŁOŻENIE MIASTA

1.Gubin leży w zachodniej części woj. zielonogórskiego stanowiąc ośrodek średniej wielkości, dzielący swe funkcje usługowo-dyspozycyjne z Krosnem Odrzańskim i Lubskiem. Zamieszkuje go obecnie 18.700 mieszkańców. Powierzchnia miasta podzielonego na 4 dzielnice wynosi 20,68 km2. Miasto położone jest nad Nysą Łużycką w obrębie powstałej w epoce lodowcowej pradoliny Warszawsko-Berlińskiej. Jego otoczenie stanowią pofałdowane tereny dawnych moren, w których wyraźnie widoczna jest dolina Nysy, przebiegająca z południa na północ. Charakterystyczne dla otoczenia miasta są wznoszące się po wschodniej i zachodniej stronie tej doliny tereny otaczających je wzgórz o wzniesieniach sięgających 178 metrów n.p.m.

2.Gubin położony jest w centrum Euroregionu "Sprewa-Nysa-Bóbr". Jest to organizacja stwarzająca na płaszczyźnie regionalnej podstawy dla dobrowolnej współpracy transgranicznej między gminami polskimi a pobliskimi powiatami Republiki Federalnej Niemiec. Współpraca ta realizowana jest z uwzględnieniem równości prawa obu stron i rekomendacji Europejskiego Układu Ramowego o ponadgranicznej współpracy pomiędzy gminami i stowarzyszeniami terytorialnymi. Do Euroregionu należy 38 miast, miast i gmin. Gminy z terenu województwa zielonogórskiego oraz powiaty Spree-Neisse i Cottbus z zachodniej Brandenburgii. Euroregion obejmuje tereny o powierzchni 7.592 km2, (w tym RFN - 1.812 km2, RP- 5.880 km2). Żyje tu 748.950 mieszkańców (w RFN - 275.350, w RP- 473.500), gęstość zaludnienia wynosi 97.37 m/km2 (w RFN - 151,9m/km2, w RP - 80,54 m/km2).


2.POWIĄZANIA KOMUNIKACYJNE

1.Gubin w całej swojej historii był ważnym punktem krzyżowania się dróg tranzytowych i szlaków komunikacyjnych, przebiegających tu ze wschodu na zachód i z północy na południe. Położony jest on pomiędzy dwoma osiami komunikacyjnymi wschód-zachód o międzynarodowym znaczeniu, w niedalekiej odległości od miasta, przebiega na północy międzynarodowa droga europejska E30 (w Niemczech określana jako A12, w Polsce jako droga krajowa nr 2), łącząca obszary Europy zachodniej i wschodniej na trasie Berlin - Frankfurt nad Odrą / Słubice – Poznań – Warszawa - Mińsk - Moskwa. Na kierunku tym niedługo przystąpi się po stronie polskiej do budowy autostrady A2 na odcinku Słubice - Poznań - Stryków pod Łodzią. Równolegle do tej trasy przebiega trasa kolei o międzynarodowym znaczeniu. Na południe od Gubina znajduje się druga ważna oś Berlin - Cottbus - Forst/ Olszyna – Wrocław (trasa E36), która w okolicach Bolesławca łączy się z trasą E40 Lipsk - Drezno – Gorlitz / Zgorzelec - Wrocław - Kraków. Także tutaj przebiegają równolegle trasy kolejowe o ważnym znaczeniu dla komunikacji międzynarodowej. Tu również niezadługo przystąpi się do budowy autostrad A12 i A4 w ich częściach zachodnich. Na wschód od Gubina, w odległości ok. 60 km, przebiega trzecia ponadregionalna trasa północ-południe Szczecin – Gorzów Wlkp. - Zielona Góra - Legnica - Lubawka - Praga. W jej korytarzu planowana jest budowa przyszłej autostrady A3 Szczecin - Praga.
2.Na terenie Gubina znajduje się jedno z najważniejszych przejść drogowych na granicy niemiecko-polskiej, które przejmuje także część ciężkiego ruchu towarowego. Na północ i południe od tego przejścia znajdują się dwa z czterech głównych niemiecko-polskich przejść granicznych, we Frankfurcie nad Odrą - Słubicach (w odległości 45 km) i w Forst - Olszynie (w odległości 40 km). Omawiane przejście położone jest w samym centrum miasta, co stwarza bardzo duże uciążliwości dla jego prawidłowego funkcjonowania. Sytuacje tę zmieni realizacja nowego przejścia granicznego na południe od miejscowości Schlagsdorf i Sękowice.

3.Gubin ma dobre, aczkolwiek nie w pełni wykorzystywane powiązania kolejowe z otoczeniem. W jego północnej części funkcjonuje stacja osobowo-towarowa, z której odchodzą pociągi do Zielonej Góry i do Guben. Na terenie tego sąsiedniego miasta znajduje się stacja końcowa dla pociągów regionalnych i ekspresowych kolei niemieckich, łączących Guben z Berlinem i Cottbus a poprzez te miasta z całym systemem kolei zachodnich.

4.Najbliższe pełno standardowe porty lotnicze dla Gubina znajdują się w Berlinie (w odległości około 120 km) oraz w Szczecinie i Poznaniu (w odległości ok. 180 – 200 km). W odległości ok. 90 km od Gubina funkcjonuje lotnisko regionalne w Babimoście, zaś w odległości ok. 25 km znajduje się po niemieckiej stronie dawne lotnisko wojskowe Drewitz, które ma być przekształcone na lotnisko regionalne dla północno- wschodniej Brandenburgii.


3.PRZEGLĄD OBOWIAZUJĄCYCH PLANÓW, PROGRAMÓW I STUDIÓW

1.Podstawowymi wyjściowymi opracowaniami dla studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego miasta Gubin są:
miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego z 1994 r.,
miejscowe, szczegółowe plany zagospodarowania przestrzennego z 1992-94 r., wykonywane dla obszaru śródmieścia i wybranych zespołów mieszkaniowych,
program ochrony środowiska dla m. Gubin,
programy dla rozbudowy i modernizacji sieci i uzbrojenia technicznego,
program pt. "Ekorozwój w Euroregionie Szprewa-Nysa.-Bóbr",
studium zagospodarowania przestrzennego woj. zielonogórskiego z 1997 r.,
inne opracowania regionalne.

2.Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Gubin, uchwalony uchwałą Nr XLVII/386/94 Rady Miejskiej w Gubinie z dnia 25 maja 1994 r. jest podstawowym dokumentem planistycznym, ustalającym zasady prowadzenia gospodarki przestrzennej w mieście. Składa się on z tekstu i opisu, dokumentacji formalno - prawnej oraz 3 rysunków planu - wykonanych w skali 1:5000. Dla prac nad studium szczególnie przydatne są wyjaśnienia I uzasadnienia ustaleń, jakie zostały przyjęte w planie ogólnym miasta. Plan nie stracił swej aktualności, zaś jego podstawowe ustalenia zostały wprowadzone do studium.

3.Miasto dysponuje obok planu ogólnego także czterema opracowaniami planistycznymi, wśród których wymienić należy:
plan miejscowy zagospodarowania śródmieścia miasta Gubina, uchwalony uchwalą nr XLVII/387/1994 z dnia 25 maja 1994 r.,
plan szczegółowy osiedla "Żwirki i Wigury”, uchwalony uchwałą nr XXVII/192/1992 z dnia 23 listopada 1992 r.,
plan szczegółowy osiedla "Kaliska", uchwalony uchwałą nr Vl/30/1989 z dnia 14 kwietnia1994 r.,
plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Północnej, uchwalony uchwałą nr VI/23/1994 z dnia 23 listopada 1994 r.
Plany te obejmują swym zasięgiem obszar historycznego centrum, większą część terenów północnej części miasta, oraz niewielki obszar na wschodzie (tj. ok. 15% ogólnej powierzchni miasta i blisko 80% terenów zabudowanych). Ustalenia w/w planów szczegółowych zagospodarowania przestrzennego są respektowane w studium.

4.Podstawowym opracowaniem dla ukierunkowania działalności w zakresie ochrony środowiska w obszarze miasta jest "Program ochrony środowiska dla m. Gubina", uchwalony uchwałą Rady Miejskiej nr Lll/264/98 z dnia 7 kwietnia 1998 r. Zawiera on syntetyczną charakterystykę uwarunkowań przyrodniczych miasta, w tym bardzo szczegółowe dane dot. terenów zielonych, szczegółową charakterystykę stanu wód powierzchniowych, zasobów wodnych, stanu sieci i urządzeń gospodarki wodno-ściekowej oraz gospodarki odpadami, a także ocenę stanu higieny atmosfery i przyjętych zasad zmniejszenia uciążliwych emisji. Ustalenia przyjęte w programie zostały wprowadzone w część dyrektywną studium.

5. Istotnymi dla prac nad studium są także trzy opracowania dotyczące modernizacji i rozbudowy sieci technicznych miasta. Wymienić wśród nich należy:
kompleksowy program kanalizacji miasta Gubina z 1994 r. (opracowanie charakteryzuje istniejący system kanalizacji, wielkości, rodzaj i punkty zrzutu ścieków oraz ogólne założenia rozwiązania kanalizacji w mieście wraz z opisem zastosowanych rozwiązań projektowych, w w/w rozwiązaniach przyjęto jako podstawowy ogólnospławny system kanalizacji, zaś tam gdzie grawitacyjne podłączenie do istniejącej sieci nie jest możliwe, zaprojektowano kanalizację rozdzielczą. Równolegle z kanalizacją sanitarną zaprojektowana została kanalizacja deszczowa. Dla określenia bilansu ścieków miasta Gubina, jak i technicznych parametrów projektowanej sieci kanalizacyjnej przyjęto dane i obliczenia zawarte w obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania terenu. W programie przyjęto, że do miejskiej oczyszczalni zostaną odprowadzone ścieki sanitarne z całego Gubina oraz osiedla Gubin, które jest obecnie podłączone do lokalnej oczyszczalni biologicznej,
koncepcję programową rozbudowy sieci gazowej dla miasta Gubin z 1996 r. (opracowanie charakteryzuje dotychczasowy stan gazyfikacji miasta i zadania docelowe w dziedzinie gazyfikacji, wskazuje się w nim na dwa warianty zaopatrywania miast w gaz, tj. z terenów RFN i terenów Polski; dokumentacja zawiera informacje na temat lokalizacji stacji redukcyjno-pomiarowych, przebiegu gazociągów, oddziaływania na środowisko w okresie budowy i później w okresie eksploatacji oraz inwestycji towarzyszących),
koncepcję ścieżek rowerowych w Euroregionie "Szprewa-Nysa-Bóbr" z 1996 r. (opracowanie określające przebieg szlaków rowerowych w Euroregionie "Szprewa-Nysa-Bóbr", w tym przez teren miasta; w/g zawartych tu propozycji szlaki rowerowe na terenie Gubina przebiegać będą ulicami: Kaliską, Rydla, Krakowską, Kunickiego, kładką nad Lubszą, Dąbrowskiego, Prusa, Westrplatte, a łączna ich długość wyniesie 7.4 km).

6.Ważnym opracowaniem określającym miejsce i rolę Gubina jest wykonany w 1997 r. Pilotażowy Program Struktury pt. Ekorozwój w Euroregionie "Szprewa-Nysa-Bóbr". W opracowaniu tym wskazuje się na szczególne szanse rozwojowe dla działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej w rejonie budowanego obecnie nowego przejścia w Sękowicach, w rejonie którego zakłada się powstanie jednego z głównych ośrodków tzw. Zachodniego Parku Inwestycyjnego. Program określa cele i strategiczne kierunki rozwoju Euroregionu i formułuje w generalnym zarysie zasady restrukturyzacji przemysłu, rozbudowy infrastruktury technicznej oraz terenów wiejskich w obszarze przygranicznym.

7.Uwarunkowania i kierunki rozwoju przestrzennego subregionu otaczającego Gubin określone są w Studium zagospodarowania przestrzennego woj. zielonogorskiego z 1996 r. Studium określa kierunki zagospodarowania przestrzennego województwa, funkcje wyodrębnionych w jego obszarze poszczególnych stref funkcjonalnych, funkcje głównych ośrodków osadniczych oraz kierunki rozbudowy układu komunikacyjnego i technicznego regionu. Utrzymuje się w nim wiodącą rolę Gubina jako przygranicznego ośrodka o znaczeniu ponadlokalnym i podkreśla ważną rolę w rozwoju współpracy przygranicznej. Wskazuje się w omawianym studium także na ważną rolę korytarza ekologicznego, jaki stanowi dolina Nysy Łużyckiej w systemie terenów chronionych całego regionu oraz na utrzymanie istniejącego układu głównych dróg i linii kolejowych. Generalne ustalenia niniejszego studium są zgodne z przyjętymi w studium wojewódzkim zasadami zagospodarowania przestrzennego rejonu Gubina.

8.W pracach nad studium wzięto pod uwagę także generalne ustalenia zawarte w trzech opracowaniach o charakterze regionalnym, wśród których należy wymienić:
studium kierunkowe zagospodarowania przestrzennego obszaru wzdłuż granicy polsko - niemieckiej z 1995 r. (opracowanie to wykonane pod egidą Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z Polski oraz Ministerstwa Federalnego Gospodarki Przestrzennej, Budownictwa i Urbanistyki z RFN określa możliwości rozwojowe całej strefy pogranicza zachodniego, podkreśla się w nim ważną rolę Gubina dla aktywizacji gospodarczej tej strefy, jako jednego z czterech głównych miast, leżących bezpośrednio na granicy państwa obok Kostrzyna, Słubic i Zgorzelca),
wstępna koncepcja polityki zagospodarowania przestrzennego kraju z 1995 r. (koncepcja traktuje całe zachodnie pogranicze Polski jako strefę przyspieszonego rozwoju, sformułowanego przez procesy integracyjne Polski z Unią Europejską; wśród przygranicznych głównych jednostek osadniczych wskazuje na Kostrzyn, Słubice i Zgorzelec, jako tzw. ważniejsze ośrodki transgraniczne zrównoważonego rozwoju, pomijając przy tym Gubin; niezbędne jest w związku z tym dokonanie stosownej weryfikacji tej kwalifikacji przez planistę centralnego),
makroregion południowo-zachodni - strategiczne problemy rozwoju I zagospodarowania przestrzennego z 1996 r. (opracowanie ma charakter przede wszystkim analityczny; wskazuje się w nim m.in. na zaleganie nieeksploatowanych zasobów węgla brunatnego w rejonie Gubina jako złoża rezerwowego Cybinka – Gubin - Mosty, a także na potrzebę traktowania tego rejonu jako wymagającego wsparcia funkcji pozarolniczych, a także jako rejonu cechującego się w okresie 1981 – 94 r. wzrostem demograficznym, ograniczonym do terenu samego miasta, w studium tym eksponuje się miejsce Gubina w ciągu ważnego korytarza transportowego o znaczeniu międzynarodowym, ciągnącego się od przejścia granicznego po Zieloną Górę i dalej w głąb Polski).

4.PRZYRODA I OCHRONA ŚRODOWISKA

1.Gubin położony jest w rozległej dolinie Nysy Łużyckiej, u jej zbiegu z Lubszą stanowiącej fragment rozległej pradoliny Warszawsko-Berlińskiej. Dolina ta ograniczona jest z obu stron pasmami wzgórz, wśród których charakterystyczny układ mają Wzgórza Gubińskie, osiągające wysokość 177,8 m n.p.m. W obniżeniu doliny Nysy, poza pojedynczymi połaciami piasków rzecznych, żwirów i mad, występują obszary podmokłe, gliniaste i piaszczysto - gliniaste, które utrudniają lub uniemożliwiają zabudowę. W przeciwieństwie do tych trudnych do zabudowy terenów, na wyżej położonych terenach doliny Nysy znajdują się obszary piaszczyste o niskim poziomie wód gruntowych, nadające się pod zabudowę.

2.Gubińska morena czołowa stanowi charakterystyczny dla miasta element lokalnego krajobrazu, wynoszący się ok. 60-70 m ponad dolinę Nysy Łużyckiej. Otulona jest ona osadami ostatniego zlodowacenia i porośnięta borami sosnowymi. Położone poniżej miasta tereny obniżenia Gubińsko - Jałowieckiego stanowią subregion o innych cechach krajobrazu, wyraźnie wyrównany, zbudowany z glin o niewielkiej miąższości, pokrytych osadami z ostatniego zlodowacenia.

3.Miasto położone jest w zasięgu wschodnioniemieckiego klimatu kontynentalnego, z niskimi temperaturami zimą i wysokimi latem. Średnia temperatura roczna wynosi ok. 8º C, a ciśnienie ok. 1015 hPa słupa rtęci. Główne kierunki wiatrów to południowy zachód i zachód. Tereny te znajdują się pod silnymi wpływami oceanicznymi z zachodu. Średni okres wegetacyjny wynosi 227 dni, roczna suma opadów ok. 580 mm. Najkorzystniejsze warunki klimatyczne mają tereny położone na południowych stokach Wzgórz Gubińskich. Mają one także dobre warunki gruntowo - wodne, co preferuje je pod lokalizację zabudowy mieszkaniowej. Tereny śródmiejskie ze Starym Miastem, w dolinie Nysy Łużyckiej i Lubszy położone są w znacznie gorszych warunkach klimatycznych i fizjograficznych (narażone są na inwersje, zaleganie mas chłodnego powietrza, zwiększoną wilgotność). Świat roślinny i zwierzęcy odpowiada warunkom klimatu środkowoeuropejskiego. Lasy należą do sosnowo - dębowej środkowoeuropejskiej strefy, ubogiej w gatunki liściaste. Na glebach gorszych spotyka się w otoczeniu miasta lasy sosnowe, podczas gdy na żyźniejszych, gliniastych, lasy dębowe. W otoczeniu cieków wodnych rosną olchy, dęby, wiązy, brzozy i graby.

4.Nysa Łużycka, główna oś ekologiczna terenów miasta i jego otoczenia stanowi ciek wodny I stopnia, płynący w korycie ujętym od strony wschodniej i zachodniej wałami przeciwpowodziowymi. Tereny zalewowe, położone poza obszarem miasta mają średnio 250 m szerokości, zaś w jego obrębie szerokość ta znacznie się zmniejsza, gdyż zabudowa dochodzi tu bezpośrednio do rzeki. Przepływy średnie wynoszą w Nysie 31 m³/s, minimalne 5.6 m³/s a maksymalne 8,75 m³/s. Na Nysie znajdują się trzy elektrownie wodne: w Gubinie oraz w pobliskich Gross Gastrose i Griesen. Inne ważne cieki wodne w obszarze miasta to Lubsza (po stronie polskiej) ze średnim przepływem 3,8 m³/s oraz Czarny Potok (po stronie niemieckiej). Wody Nysy Łużyckiej w granicach miasta a także jej prawy dopływ Lubsza są znacznie za- nieczyszczone i kwalifikowane jako nie odpowiadające normom, na co przede wszystkim wpływ ma bardzo wysokie miano coli - typu fekalnego oraz bardzo wysoka zawiesina ogólna. Na zły stan czystości wód w tych rzekach mają również wpływ wysokie udziały azotu azotynowego, żelaza, manganu, cynku, ołowiu, nie odpowiadające normom. Dla zaopatrzenia w wodę wykorzystuje się wody podziemne piętra czwartorzędowego i trzeciorzędowego. Okolice miasta są bogate w wody podziemne, nie występuje tu deficyt wód pitnych.

5.Stan czystości powietrza nie budzi w Guben zasadniczych zastrzeżeń. Odnotowuje się mieście i w jego otoczeniu stężenie tlenku węgla i dwutlenku siarki nie przekraczające odpowiednich norm, odnotowuje się jednak niepokojące stężenia ozonu.

6.Gubin posiada znaczny areał terenów zielonych, które koncentrują się w jego centrum, na zboczu dolin Nysy i jej dopływu Lubszy. Miasto posiada inwentaryzację, terenów zieleni miejskiej, obejmującą najwartościowsze zespoły zieleni urządzonej oraz pomników przyrody ujętych w wojewódzkim rejestrze roślin prawnie chronionych w Polsce. Na terenie miasta występuje 28 pomników przyrody, którymi są w większości drzewa i dwie aleje platanowe. Warto podkreślić walory klimatyczne Gubina, sprzyjające tradycyjnemu dla jego okolic sadownictwu. Wyhodowano tu rodzime gatunki drzew owocowych, m.in. śliwę gubinkę. Charakterystycznymi elementami w krajobrazie miasta są: wyraźnie wykształcona, zazieleniona skarpa nad doliną Lubszy oraz cały ciąg zieleni towarzyszącej przebiegowi tej doliny, z dużymi zespołami starodrzewia. U ujścia Lubszy do Nysy znajduje się wyspa na Nysie, która wymaga odnowy istniejącego tu zielonego kompleksu.

7.W strukturze przestrzennej miasta widoczny jest zarys tzw. "zielonego pierścienia", otaczającego Stare Miasto, na który składają się różne elementy, w tym:
parki miejskie: Wolności, Egzotarium, Królewski, Mickiewicza, Waszkiewicza i Moniuszki,
ogrody przydomowe,
ciągi zieleni nadrzecznej oraz tereny zieleni urządzonej, towarzyszące obiektom publicznym, takim jak: szkoły, przedszkola, budynki biurowe, tereny Starego Miasta, oczekujące na ponowne wprowadzenie zabudowy, tworzą w znacznej części rozległe powierzchnie trawników, z towarzyszącymi szpalerami drzew o tymczasowym charakterze.

8.Istniejące na terenie miasta zespoły zieleni, predestynowane są do stworzenia zwartego, miejskiego systemu zieleni wysokiej, wiążącego biotopy o wysokiej wartości z tzw. "zielonym pierścieniem" wykształconym wokół śródmieścia. Także duża ilość ogródków działkowych może poprawić walory krajobrazowe miasta. Specjalne znaczenie ma wyspa na Nysie (Teatralna), której mikroklimat może przyczynić się do stworzenia tu parku miejskiego o specjalnym charakterze i zagospodarowania dla potrzeb kultury.




5.STRUKTURA FUNKCJONALNO - PRZESTRZENNA

1.Układ funkcjonalno przestrzenny Gubin a powstał w wyniku historycznego rozwoju dawnego średniowiecznego założenia, wokół którego w kierunku na północ i południe a zwłaszcza na zachód i wschód, w nawiązaniu do szlaków komunikacyjnych prowadzących w kierunku Berlina i Cottbus a także Zielonej Góry rozwinęły się tereny przedmieść. Przedmieścia te na prawym brzegu Nysy tworzyła zabudowa mieszkalna i usługowa, na lewym przede wszystkim przemysłowa. Te tendencje utrzymały się także w okresie powojennym. W ich efekcie powstał koncentryczno - pasmowy układ zabudowy dzisiejszego Gubina, z wyraźnie wykształconym obszarem śródmiejskim.

2.Historyczne centrum Gubina - Stare Miasto, stanowi obszar, gdzie zbiegają się główne arterie komunikacyjne miasta. Położone jest ono na płaskim, piaszczystym wzniesieniu u zbiegu dolin Nysy i Lubszy. Stare Miasto zostało podczas drugiej wojny światowej niemal w całości zniszczone. Ocalał tu tylko kościół, ratusz i część starych murów obronnych. Idea odbudowy dawnej starówki, której układ przestrzenny dzięki zachowanej sieci ulic jest wyraźnie czytelny, była przedmiotem kolejnych opracowań architektoniczno - urbanistycznych, które ze względów finansowych nie mogły być zrealizowane. W części północno - wschodniej Starego Miasta wzniesiono pojedyncze, pięciokondygnacyjne bloki mieszkaniowe o zuniformizowanej architekturze, nie nawiązującej zupełnie do historycznie ukształtowanego charakteru tej części miasta. Stare Miasto stanowi do dnia dzisiejszego duży niezabudowany teren. W konsekwencji czego całemu miastu brakuje centrum uchwytnego pod względem kompozycji zabudowy i odpowiedniej koncentracji funkcji usługowych.

3.Dla zachowania dziedzictwa kulturowego zakłada się na terenie Gubina ochronę (zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi):
obszaru miasta lokacyjnego, zespolonego z przedlokacyjną osadą targową i traktami prowadzącymi z Łużyc do Wielkopolski oraz z Pomorza na Śląsk,
terenów XIV wiecznego Nowego Miasta wraz z przedmieściem Ostrowskim,
części ul. Śląskiej ze zwartą XIX wieczną zabudową mieszkalno-usługową,
zabudowy willowej z XIX wieku i z początku XX w. ul. Piastowskiej, ul. Dąbrowskiego i ul. Kunickiego,
terenów Wyspy Teatralnej oraz obszaru położonego między rzeką Lubszą a ul. Pułaskiego, w tym park przy ul. Dąbrowskiego.

4. Dla zróżnicowania polityki przestrzennej w obszarze Starego Miasta i jego bezpośrednim otoczeniu wyznaczone zostały tu następujące strefy ochrony konserwatorskiej:
strefa "B", składająca się z części "B1" ( w której ochronie podlegają rozplanowanie ulic i placów miasta lokacyjnego, Nowego Miasta wraz z Przedmieściem Ostrowskim, ratusz, ruina kościoła farnego, ocalała tu historyczna zabudowa, Baszta Bramy Ostrowskiej, Baszta Dziewicy, fragmenty murów miejskich i tereny dawnej fosy ) oraz z części "B2" ( w której ochronie podlegają fragment średniowiecznego traktu północno - południowego wraz z XIX wieczną zabudową odcinka ul. Śląskiej),
strefa "K" ochrony krajobrazu (w której ochronie podlegają: krajobraz naturalny w otoczeniu Starego Miasta, cmentarz przy ul. Królewskiej, założony w 1669 r., kościół z 1850 r., willowa zabudowa z XIX w. i początku XX w., ul. Piastowska i Kunickiego, park przy ul. Dąbrowskiego oraz tereny rekreacyjne na Wyspie, na Nysie i między rz. Lubszą a ul. Pułaskiego),
strefa "W" ochrony archeologicznej, składającej się z części "W1" ( która obejmuje teren przedlokacyjnego cmentarza, na którym w II poł. XIII w. powstał kościół oraz ratusz z II poł. XV w.) oraz części "W2" ( która obejmuje obszar dawnych fortyfikacji miejskich tj. pozostałości fos, murów, Bramy Klasztornej, Bramy Krośnieńskiej, Bramy Ostrowskiej z Basztą Dziewicy, tereny związane ze szpitalem i kaplicą św. Jerzego oraz szpitalem i kaplicą św. Jana na Przedmieściu Krośnieńskim ).
5. Obszar śródmiejski w Gubinie to tereny dawnego Starego Miasta i jego najbliższe otoczenie z zabudową usługową skoncentrowaną wzdłuż ulic Obrońców Pokoju, Fryderyka Chopina oraz ulic Piastowskiej (prowadzącej na północ), Stanistawa Wyspiańskiego (prowadzącej na wschód) i Śląskiej (prowadzącej na południe). Granicą przestrzenną zasadniczej części śródmiejskiego obszaru Gubina jest okalająca go od wschodu i północy skarpa nad doliną rzeki Lubszy.

6. Obszar śródmiejski Gubina jest powiązany obecnie z terenami śródmiejskimi sąsiedniego Guben jedynym mostem, po którego obu stronach zlokalizowane są, obiekty przejścia granicznego. Tereny śródmiejskie Guben ze skoncentrowaną tu administracją, handlem i usługami rozciągają się w obszarze pomiędzy ulicami Pocztową, Frankfurcką i Berlińską. Główne obiekty usługowe koncentrują się przy ulicy Berlińskiej, Frankfurckiej i Gazowej, graniczące z centrum Guben od strony zachodu terenów mieszkaniowych. Cały obszar jest gęsto zabudowany, zaś jego krawędzie przestrzenne tworzą obszerne zabudowania przemysłowe. Rozległe, poprowadzone na nasypie linie kolejowe tworzą drugą bardzo wyrażną granicę omawianej części miasta od strony zachodniej.

7.Z obszarem śródmieścia Gubina stykają się dwa pasma miejskiego osadnictwa, północne i wschodnie oraz zespół zabudowy skoncentrowanej na południe od śródmieścia. Na terenie Gubina miało miejsce ograniczone w skali charakterystyczne dla otoczenia centrów innych miast, wprowadzenie zespołów wielorodzinnej, wielkoblokowej zabudowy mieszkaniowej. Poza opisanym wcześniej zespołem zabudowy wielorodzinnej, która powstała w północnej części Starego Miasta na terenie Gubina powstał niewielki zespół zabudowy wielkoblokowej, zlokalizowany na północy od historycznego centrum, w rejonie ulic Miodowej, Kosynierów, Żymirskiego, Wojska Polskiego i Krzywoustego. Zabudowę tę cechuje zuniformizowana architektura oraz znaczne braki w wyposażeniu w odpowiedni program usług towarzyszących a także zagospodarowania terenów zieleni osiedlowej.

8.Tereny przemysłowe oraz produkcyjno-usługowe skoncentrowane zostały na południe od śródmieścia, w części na wschód od centrum i na północy, w rejonie oczyszczalni ścieków. Ze względu na upadłość dawnych zakładów obuwniczych "Karina", głównego co do wielkości zakładu przemysłowego miasta, problemem jest odpowiednie wykorzystanie obiektów tu położonych dla pełnienia nowych funkcji.

9.Głównymi problemami w dotychczasowym rozwoju struktury funkcjonalno - przestrzennej miasta są:
brak zdefiniowanego pod względem koncentracji funkcji usługowych i charaktery- stycznego ukształtowania zabudowy centrum,
konfliktowe położenie drogowego przejścia granicznego w centrum miasta,
niski standard ukształtowania całego obszaru miasta, ważnych węzłów oraz ciągów ulic nie powiązanych dobrze z sobą przestrzennie,
potrzeba aktywnego zagospodarowania terenów wojskowych, związana z ewentualnym ograniczeniem obecności wojska w mieście.


6.ROZWOJ DEMOGRAFICZNY

1.Rozwój demograficzny Gubina przebiegał w ostatnich dziesięcioleciach w zróżnicowany sposób. Tuż przed podziałem miasta w 1945 r. mieszkało tu 45 000 mieszkańców, przy czym w jego zachodniej części 8 000, co stanowiło 17,8% ogółu ówczesnej ludności. Tak nieznaczną ich liczbę tłumaczy charakter tej części miasta jako przedmieścia przemysłowego, z niewielką ilością zabudowy mieszkalnej. Po 1945 roku w wyniku osiedlania się ludności polskiej we wschodniej części dawnego Guben jej liczba osiągnęła w 1960 r. ok. 14.000. W latach 60-tych, 70-tych i 80-tych liczba ta wzrosła o ok. 2200 osób tj. o ok. 15%, co w porównaniu do dynamicznie rozwijającego się wówczas, sąsiedniego Guben oznaczało ok. 4,3 krotnie mniejszą dynamikę wzrostu. W latach 1960-81 liczba mieszkańców tego miasta wzrosła z 22550 do 37000 tj. aż o 64%.

2.Obecnie w Gubinie występują korzystne tendencje demograficzne. W latach 1980-96 odnotowuje się nadal wzrost liczby ludności, przy wystąpieniu znacznych tendencji spadkowych w Guben, gdzie liczba mieszkańców w latach 1989-96 spadła o 18,5%. W dziesięcioleciu 1980-90 liczba ludności miasta wzrosła o blisko 1800 osób, tj. o ok. 11%. Okresem najbardziej dynamicznego tempa wzrostu były lata 1986-90, kiedy nastąpił przyrost ludności w Gubinie o 1050 osób. Tempo to w latach następnych osłabło, co wiąże się z ogólnopolskimi tendencjami w tej dziedzinie. Od roku 1988 rozwój Gubina był szybszy niż średnie tempo wzrostu ludności miejskiej województwa. Źródłem przyrostu liczby mieszkańców w omawianym okresie był przyrost naturalny. Obecnie Gubin zamieszkuje ok. 18.900 mieszkańców (I kwartał 1998 r.).

3.Prognozowanie liczby mieszkańców ma dla rozwoju miasta wyjątkowe znaczenie, ponieważ liczba ludności ma bezpośredni wpływ na niezbędne wskazania powierzchni i rentowność urządzeń socjalnych i kulturalnych. Opracowanie prognozy rozwoju demograficznego dla Gubina jest skomplikowane, ponieważ zależne jest od wielu trudnych do przewidzenia czynników. Zawęża się ją do określenia liczby mieszkańców do roku 2010, tj. w okresie najbliższych 12 lat. Zasadnicze znaczenie dla tej prognozy ma rozwój sytuacji na rynku pracy, ponieważ brak oferty pracy powoduje odpływ ludności zawodowo czynnej do innych regionów. Przy umiarkowanym scenariuszu, przy założeniu, że m. in. nastąpi w Gubinie niewielki przyrost do ok. 20.000 osób w perspektywie 2010 roku (przy spadku ludności w Guben do ok. 23.500 osób). Przy scenariuszu optymistycznym, gdy Gubin stanie się aktywnym ośrodkiem lokalizacji przemysłu, położonym na otwierającej się na wschód granicy zewnętrznej Unii Europejskiej może to dać w efekcie liczbę ok. 21.500 mieszkańców w Gubinie, zaś w Guben ok. 28.000 (wg szacunków strony niemieckiej).

4.W studium przyjmuje się, że zgodnie z ustaleniami planu ogólnego można się liczyć w Gubinie ze wzrostem liczby mieszkańców do około 21.500 osób w roku 2010. Przewiduje się, że źródłem wzrostu liczby mieszkańców w Gubinie w okresie perspektywicznym - od 1990 r. do 2010 r. o ok. 3.450 osób będzie w 75 % przyrost naturalny, w 25% migracja. W/w dynamika wzrostu ludności zakładana jest większa niż średnio w województwie.

7.KOMUNIKACJA

1.W Gubinie zbiega się szereg ważnych dróg regionalnych, łączących się w jego centrum na moście granicznym. Są to drogi regionalne nr 274 z kierunku Zielonej Góry oraz nr 138 z kierunku Sulęcina i nr 286 z kierunku Lubska. W sąsiednim Guben krzyżują się w centrum drogi krajowe B97 Cottbus- Guben i B112 Frankfurt n. Odrą - Forst, prowadząca dalej do Gorlitz. Ruch tranzytowy samochodów ciężarowych stanowi duże obciążenie dla centrum obu miast. Stan techniczny dróg i większości ulic w Gubinie po stronie polskiej jest zadowalający, wymaga bieżących napraw oraz lokalnie przebudowy. Niezbędne jest wyeliminowanie pojazdów ciężarowych z centrum miasta a także uporządkowanie ruchu na kierunku północ – południe poprzez budowę obwodnicy śródmiejskiej.

2.Dużą część ruchu w Gubinie stanowi ruch tranzytowy obejmujący ok. 15-20% całości ruchu. Stwarza on znaczne uciążliwości dla prawidłowego funkcjonowania centrum miasta oraz dla mieszkańców zabudowy położonej zwłaszcza w ciągu drogi nr 274 Guben - Zielona Góra. Uciążliwości te radykalnie wyeliminuje prowadzona obecnie budowa nowego przejścia granicznego dla ciężkiego ruchu tranzytowego w Schlagsdorf/Sękowicach . Jego dobre, nowe powiązanie z siecią dróg ponadregionalnych odciąży zarówno Guben jak i Gubin. Urząd celny budowany będzie po polskiej stronie.

3.Od roku 1990 rośnie wyraźnie stopień zmotoryzowania ludności Gubina a także sąsiedniego Guben. Problemy wewnętrznego ruchu przedstawiają się różnie w różnych częściach miasta. Obszar śródmiejski dysponuje w zasadzie wystarczającą ilością miejsc parkingowych dla mieszkańców, podobnie jest na terenach większych zespołów zabudowy mieszkaniowej. W nielicznych tylko miejscach, w pobliżu niektórych obiektów usługowych występują problemy o znaczeniu lokalnym. Rozwiązania szczegółowe dla uregulowania istniejącej sytuacji zawarte są w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego, w tym w planie śródmieścia.

4.Dawne Guben stanowiło przed rokiem 1945 ważny węzeł kolejowy, którego znaczenie spadło po ustaleniu nowej granicy między Polską i Niemcami. Znajdujący się obecnie w Gubinie dworzec kolejowy powiązany jest z Berlinem i Dreznem. Łączy się on z siecią ponadregionalnych kolei w kierunku zachodnim i południowym niezelektryfikowanymi liniami kolejowymi relacji Gubin – Krosno – Czerwieńsk - Zielona Góra i Gubin - Lubsko (obecnie nieczynna oraz prowadzące przez Guben w kierunku Żar). Dworzec kolejowy w Gubinie znajduje się w północnej części miasta przy ul. Sikorskiego. Obecnie z dworca w Gubinie odprawiane są cztery pary pociągów dziennie do Zielonej Góry.

5.W ruchu transgranicznym Gubin ma obecnie podrzędne znaczenie. Przejście kolejowe w kierunku Guben jest otwarte dla ruchu towarowego i osobowego. Niemieckie koleje rozważają szersze włączenie układu kolejowego Guben do polskiej sieci kolei. W ten sposób byłoby możliwe bezpośrednie połączenie z Cottbus do Poznania, jak też z Berlina przez Frankfurt n. Odrą do Wrocławia. Należy także wskazać na fakt, że Guben ma bardzo dobre warunki by rozwinąć kolejowy ruch towarowy. W sąsiedztwie w/w dworca znajduje się duży dworzec towarowy. Odcinek kolei prowadzący stąd na południe do Forst został wyłączony z ruchu, ale nie podjęto jeszcze jego rozbiórki, próbuje się go wykorzystać także dla potrzeb przemysłu. Dla odcinka Cottbus – Guben - Frankfurt n. Odrą przewidywana jest modernizacja szlaku umożliwiająca prędkości 120-140 km/godz.

6.Komunikacja masowa utrzymywana jest w Gubinie przez przedsiębiorstwa przewozowe, które wykorzystują do swych potrzeb miejski dworzec autobusowy o znaczeniu ponadlokalnym, powiązany szczególnie dobrze z Zieloną Górą a także z pobliskimi ośrodkami miejskimi i wiejskimi. Na terenie miasta funkcjonuje komunikacja miejska, obsługiwana przez autobusy PKS. Potrzeby mieszkańców miasta i przyjezdnych uzupełniają prywatne taksówki osobowe i bagażowe. W przeciwieństwie do Guben nie funkcjonuje tu jeszcze układ ścieżek i szlaków rowerowych. Miasto dysponuje wstępnymi koncepcjami ich przebiegu, zaś pierwsze ścieżki w jego otoczeniu wytrasowane zostały w obrębie Wzgórz Gubińskich. Ważną rolę w skomunikowaniu obszaru śródmiejskiego w Gubinie odgrywa most nadgraniczny, przez który prowadzi ciąg pieszy w centrum. Skomplikowane wytrasowanie tego przejścia stwarza obecnie znaczne utrudnienia pomiędzy stronami niemiecką i polską. Niezbędne jest radykalne uporządkowanie tego problemu, na co zasadniczy wpływ będzie miało przeniesienie całego ruchu tranzytowego na nowe przejście graniczne w Sękowicach.

7.Komunikacja lotnicza jest dostępna z terenu Gubina w utrudniony sposób. Najbliższe lotnisko czynne okresowo znajduje się w Babimoście koło Zielonej Góry. Podstawowymi portami lotniczymi dla miasta są lotniska położone w Berlinie, w Szczecinie i w Poznaniu.

8.INFRASTRUKTURA TECHNICZNA

1.Miasto zaopatrywane jest w wodę z wodociągu komunalnego, który obejmuje swym zasięgiem całą jego obecną zabudowę. Ujęcie wody znajduje się na terenach gminy Gubin. Z wodociągu komunalnego zaopatrywane są ponadto takie miejscowości jak Bieżyce i Gubinek, Jaromirowice i Komorów. Na terenie miasta znajdują się 4 zbiorniki wyrównawcze i 15 studni głębinowych. Gubin ma dobre warunki zaopatrzenia w wodę, a także dobrze rozwiniętą sieć wodociągową. Zasoby wodne zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją hydrologiczna, wynoszą łącznie ok. 20.000 m³/dobę, zużycie wody na cele mieszkalno - bytowe wynosi średnio ok. 4.000 m³/dobę, zaś na cele produkcyjne średnio ok. 220 m³/dobę. Łączny pobór wody stanowi więc ok. 1/5 istniejących zasobów. W wyniku działań inwestycyjnych w poprzednich latach niektóre elementy sieci zostały dostosowane do przyszłych potrzeb miasta, które oszacowano na podstawie prognoz zawartych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Obecny stan sieci i wydajność źródeł pozwala na harmonijny rozwój miasta, jak i zapewnienie dostawy wody wszystkim mieszkańcom.

2.Gospodarka ściekowa w Gubinie jest w dużym stopniu uporządkowana. Od maja 1998 roku oczyszczanie ścieków odbywa się wspólnie dla obydwu miast. W tym celu została zbudowana w północnej części Gubina, naprzeciw oczyszczalni w Guben wspólna oczyszczalnia ścieków. Oczyszczalnia ta stanowi transgraniczną inwestycję, zrealizowaną na podstawie projektu modelowego, popieranego przez Unię Europejską. Współpraca obydwu miast w tym zakresie jest zgodnie z umową przewidziana na trzydzieści lat. Zarezerwowano też tereny w celu jej ewentualnej rozbudowy. Sieć kanalizacji jest rozbudowana oddzielnie dla obu miast. W swej zachodniej części Gubin wyposażony jest w sieć kanalizacji ogólnospławnej, której budowę datuje się na 1910 rok. Nie skanalizowane w tej części pozostają tereny pomiędzy ulicami Sobieskiego, Sikorskiego, Traugutta, Spokojnej i 1-go Maja. Południowa część miasta jest w większości skanalizowana z wyjątkiem obszaru przy ul. Kołłątaja, usytuowanego pomiędzy ulicami Śląską i Legnicką. Gubin wyposażony jest w kanalizację ogólnospławną a wskaźnik skanalizowania miasta wynosi ok. 95%. Na skanalizowanym terenie miasta wybudowane zostały piaskowniki dla zabezpieczenia kanałów przed zapiaszczaniem, a wzdłuż rzeki Lubszy wybudowano szereg przelewów burzowych, czynnych w okresie zwiększonych opadów atmosferycznych. Wg opinii zawartych w opisie planu ogólnego stan techniczny sieci ocenia się jako dobry z wyjątkiem rejonu starówki, gdzie jest on niezadowalający. Charakter zabudowy, znaczna deniwelacja terenu oraz istniejące przelewy powodują że miasto nie odczuwa problemów związanych z odprowadzeniem ścieków sanitarno - bytowych i wód opadowych. W Gubinie właścicielem sieci jest przedsiębiorstwo Usług Miejskich sp. z o.o.

3.Odbiorcy energii elektrycznej w obrębie Gubina zasilani są z głównego punktu zasilania 110/15kV zlokalizowanego przy ulicy Lubelskiej i zasilanego dwiema liniami napowietrznymi 110 kV. Rozdział energii w obrębie miasta odbywa się przy pomocy sieci napowietrznych linii energetycznych 15 kV, z których część wymaga wymiany i modernizacji. Stacje transformatorowe 15/0.4 kV służące zasilaniu odbiorców przemysłowych i bytowo - komunalnych zasilane są kablowymi liniami elektroenergetycznymi 15 kV. Stan techniczny i przekroje linii kablowych 15 kV są zróżnicowane, a część z nich wymaga wymiany. Stan istniejących urządzeń elektroenergetycznych, jak i stopień uzbrojenia sieci w mieście ocenia się jako dobry. Rozbudowy wymaga GPZ, a także potrzebna jest budowa nowych linii przesyłowych i stacji trafo na terenie miasta. Omawiana sieć nie jest powiązana z niemieckim systemem elektroenergetycznym.

4.Miasto zaopatrywane jest w gaz wysokiej kaloryczności importowany z Niemiec. Przesyłanie gazu odbywa się przy pomocy gazociągu średniego ciśnienia, a rozprowadzenie na terenie miasta siecią niskiego ciśnienia. Z gazu tego do celów bytowo - gospodarczych korzysta obecnie ok. 97% ogółu mieszkańców miasta oraz mieszkańcy pobliskiej wsi Bieżyce. Stan techniczny sieci jest zły, z powodów technicznych występują obecnie kłopoty z zapewnieniem właściwego zaopatrzenia w gaz niektórych rejonów miasta. Ograniczone m.in. warunkami technicznymi dostawy gazu z Niemiec utrudniają rozszerzenie zakresu wykorzystania gazu np. do celów grzewczych. Planowana jest budowa nowego gazociągu wysokiego ciśnienia oraz sieci rozdzielczej niskiego ciśnienia.

5.Gospodarka cieplna prowadzona jest w mieście z wykorzystaniem jako paliwa miału węgla kamiennego, węgla i koksu, a także oleju opałowego. Blisko 90 kotłowni na terenie miasta korzysta z tradycyjnego paliwa opałowego, jakim jest węgiel, a tylko 6 wykorzystuje do celów grzewczych olej opałowy. Kotłownie nie tworzą tu zintegrowanego systemu ciepłowniczego. Jedynie w rejonie ul. Tobruk istnieją układy sieci ciepłowniczej, zasilane ze zlokalizowanych tu kotłowni, których moce nie są w pełni wykorzystane. Należy przypuszczać iż gospodarka cieplna w mieście pozostanie bez zmian do momentu gdy miasto zostanie wyposażone w dodatkowe źródło zasilania gazem, co pozwoli na wykorzystanie tego paliwa do celów grzewczych. Kotłownie z terenu miasta poza kotłowniami w rejonie ul. Tobruk nie nadają się do włączenia w układ uciepłowienia miasta i przewidziane są do likwidacji bądź do zmiany stosowanego dotychczas paliwa opalowego.

6.Gubin dysponuje w pełni zmodernizowanym systemem łączności telefonicznej. Znajduje się tu nowoczesna numeryczna centrala telefoniczna z łączami światłowodowymi i dużymi rezerwami dla włączenia się w istniejące sieci nowych abonentów.

7.Gospodarka odpadami prowadzona jest na terenie Gubina w konwencjonalny sposób. W chwili obecnej miasto korzysta z wysypiska zlokalizowanego na gruntach gminy Gubin. Jego powierzchnia wynosi 1,75 ha, a z pasem przeciwpożarowym 4,5 ha. Obecnie pojemność wysypiska wykorzystana jest w 80%, co pozwala na składowanie tu odpadów do około 2005 roku. W obrębie miasta nie prowadzi się segregacji odpadków, ani nie stosuje metod powtórnego ich wykorzystania.

1.GŁÓWNE FUNKCJE

W sieci osadniczej regionu miast pełni ważną rolę jako główny ośrodek współpracy transgranicznej woj. zielonogórskiego oraz regionalnego ośrodka rozwoju o funkcjach mieszkalno-usługowej, produkcyjno-przemysłowej i specjalnej. Funkcja usługowa wiąże się z potrzebą obsługi mieszkańców miasta i pobliskich gmin a także ruchu turystycznego. Funkcja produkcyjno-przemysłowa wiąże się z zakładanym utrzymaniem istniejącego potencjału produkcyjnego oraz utworzeniem parku przemysłowo-produkcyjnego.

2.ZASADY ROZWOJU PRZESTRZENNEGO

1.Dla ukierunkowania rozwoju przestrzennego miasta przyjęte zostały następujące generalne zasady rozwoju przestrzennego:
uwzględnienie w planowaniu rozwoju miast i ich otoczeniu zasad zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju) i ochrony warunków naturalnych,
uzyskanie harmonijnie powiązanego układu funkcjonalno-przestrzennego Guben i Gubina z ukształtowaniem wspólnie użytkowanego obszaru śródmiejskiego, z odbudową jego historycznego centrum oraz odpowiednią modernizacją i rozbudową istniejących powiązań komunikacyjnych,
stworzenie spójnego systemu terenów chronionych, w tym zwłaszcza terenów zielonych oraz obudowanych zielenią dolin rzecznych oraz ich pełne zintegrowanie z obszarami zabudowy,
poprawa warunków życia i zamieszkiwania oraz standardów socjalnych w obsłudze mieszkańców,
pełne wykorzystanie rezerw w istniejącej zabudowie dla celów produkcyjnych i usługowych a także wskazanie nowych miejsc koncentracji produkcji i usług, służące pełnemu wykorzystaniu szczególnych walorów położenia obu miast.

2. Dla konkretyzacji w/w generalnych zasad przyjęto zestaw zasad szczegółowych dla rozwoju przestrzennego miasta, z uwzględnieniem powiązań ze strefą śródmiejską m. Guben, wskazujących na:
uzyskanie powiązanego przestrzennie i funkcjonalnie układu osadniczego z dwiema strefami śródmiejskimi Gubina i Guben,
rozwój i ukształtowanie wspólnego śródmieścia poprzez odbudowę historycznego centrum,
ukształtowanie transgranicznej osi urbanistycznej w obszarze śródmieścia jako powiązania przestrzenno-funkcjonalnego głównych elementów osadniczych.
uzyskanie struktury miasta poprzez twórczą rewaloryzację istniejących i nowo wytyczonych ważnych placów i ciągów ulic,
dążenie do zróżnicowania funkcji w obszarach śródmiejskich,
uzyskanie obszarów wyłączonych z ruchu względnie o ograniczonym ruchu,
rewaloryzację ukształtowania i funkcji poszczególnych terenów mieszkaniowych przy zachowaniu ich indywidualnego charakteru oraz wydzielenie ośrodków obsługi bliskiego zasięgu,
ochronę historycznych i oryginalnych, zindywidualizowanych obszarów miasta,
zintegrowanie Nysy jako rzeki granicznej ze strukturą miasta i udostępnienie jej obrzeży,
ochronę, powiązanie i urządzenie istniejących ciągów zieleni,
wskazanie terenów dla rozwoju przemysłu, produkcji, budownictwa, dla uruchomienia parków przemysłowych, obszarów dla produkcji rzemiosła i drobnej wytwórczości,
zapobieganie nadmiernemu rozrastaniu się obszaru miasta poprzez zaktywizowanie powierzchni opuszczonych w śródmieściu i zagęszczenie istniejącej zabudowy, przy zachowaniu wolnych przestrzeni pomiędzy poszczególnymi częściami miasta,
rewaloryzację ukształtowania obrzeży miasta jako harmonijnego przejścia do otwartego krajobrazu,
rozbudowę obiektów dla kultury, sportu, czasu wolnego i wypoczynku,
rozdział miejskiego ruchu drogowego i ponadregionalnego z uwzględnieniem wymagań i potrzeb pieszych i rowerzystów oraz rozbudowę ściśle powiązanej i bezpiecznej sieci ciągów pieszych i rowerowych.


3.KIERUNKI OCHRONY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Ukierunkowaniu ochrony środowiska przyrodniczego służyć będzie realizacja następujących zadań;

1.Ochrona krajobrazu doliny Nysy Łużyckiej. Zakłada się objęcie jej ochroną w formie obszaru chronionego krajobrazu - jako elementu transgranicznej ochrony tzw. "Zielonej Wstęgi Nysy i Odry".

2.Pełne ukształtowanie śródmiejskiego i zewnętrznego zielonego pierścienia - głównych elementów terenów zieleni urządzonej w mieście. Zakłada się pełne powiązanie przestrzenne obecnego układu terenów zielonych, nie powiązanych obecnie ze sobą rozdzielonych terenami zabudowanymi, ciągami ulic oraz w części nieużytkami. Przyjmuje się, że zostanie zrealizowany nowy, zintegrowany system terenów zieleni miejskiej w formie dwóch pierścieni: zewnętrznego i wewnętrznego. W południowej części miasta oba te pierścienie połączą się, będą one zintegrowane z układem zieleni miejskiej sąsiedniego Guben. W I etapie zakłada się pełne zagospodarowanie tzw. "małego pierścienia", który tworzą skarpa nad ul. Piastowską, tereny zieleni Wyspy na Nysie, park Waszkiewicza, cmentarz przy ul. Królewskiej, wąwóz przy ul. Kresowej, otoczenie placu Wdzięczności, skarpa nad Lubszą, Park Mickiewicza oraz tereny zieleni położone wzdłuż rzeki Lubszy.

3.Założenie sieci nowych parków miejskich. Dla utworzenia docelowego układu zieleni ogóInomiejskiej niezbędne jest założenie nowych parków na następujących obszarach:
w północnej części Wzgórz Gubińskich, wzdłuż granic administracyjnych miast od ul. Batalionów Chłopskich do ul. Gdyńskiej i dalej do Komorowa,
na terenach położonych po obu brzegach Lubszy od ul. Wyspiańskiego do Żenichowa wzdłuż ul. Krakowskiej,
na terenach położonych na południe od ul. Traugutta między ulicami Sikorskiego i Batalionów Chłopskich,
na terenach położonych na południe od ul. Chodkiewicza między ul. Śląską a istniejącymi ogródkami działkowymi przy ul. Legnickiej.

4. Założenie Parku - ogrodu botanicznego na Wyspie Strzeleckiej. Szczególne znaczenie dla aktywizacji śródmiejskich terenów miast w powiązaniu z terenami Guben ma zagospodarowanie Wyspy Strzeleckiej (Wyspy na Nysie) i jej udostępnienie dla celów rekreacyjno - wypoczynkowych i wystawienniczych. O charakterze zagospodarowania Wyspy decydować powinien bardzo duży udział starannie utrzymanej zieleni, której elementem mógłby być mini - ogród botaniczny, gromadzący typowe dla roślinności dolin rzecznych okazy drzew, krzewów i roślin.

5. Realizacja zbiornika retencyjnego na Lubszy. Planowana budowa zbiornika na Lubszy ma na celu uregulowanie stosunków wodnych na terenach rolniczo wykorzystywanych w obszarze południowo-wschodniej części miasta oraz w części ochronę przeciwpowodziową.

6. Ochrona gleb przed zanieczyszczeniem i erozją. Wyjątkowym zadaniem jest w tej dziedzinie ochrona skarp nad Nysą i Lubszą oraz w rejonie Wzgórz Gubińskich. Na ich terenie nie powinno się wprowadzać dodatkowej zabudowy, wydawać zezwoleń na budowę a użytkownicy powinni otrzymać środki i informacje o sposobie prowadzenia spraw w specyficznych warunkach.

7. Ochrona i poprawa klimatu lokalnego. Ochrona ta winna być związana m.in. z ochroną przed wprowadzaniem zabudowy w obszarach produkujących świeże powietrze i w korytarzach spływu zimnego powietrza, zaś dla poprawy mikroklimatu różnorodne możliwości daje np. w obszarach zabudowanych zazielenianie fasad i dachów.

8. Zagospodarowanie wolnych przestrzeni miejskich, związane z zabudową mieszkaniową. Zrewaloryzowanie istniejących publicznych terenów zieleni i udostępnienie nowych terenów na ten cel wiąże się z odbudową ciągów zieleni wzdłuż cieków wodnych. Należy popierać przedsięwzięcia związane z wprowadzeniem zieleni w zabudowę mieszkaniową, także przy kształtowaniu bezpośredniego otoczenia istniejącej zabudowy z elementów wielkopłytowych. Istnieje przy tym potrzeba zachowania i uzupełnienia specyficznych dla różnych grup wiekowych placów i miejsc odpoczynku oraz rekreacji i zabaw, a także różnorodnej aktywności w obszarze miasta. Zagospodarowanie tych przestrzeni powinno być dostosowane do różnorodnych potrzeb i rozmieszczenia mieszkańców. Przestrzenie niezabudowane powinny być, jeśli jest to możliwe powiązane z krajobrazem otaczającym miasto.

9. Pełne wyeliminowanie zanieczyszczeń wód w Nysie i Lubszy, pochodzących z terenów zabudowy mieszkalnej i usługowej. Problem uzyskania znaczących postępów w poprawie stanu czystości wód w Nysie i jej dopływach ma wymiar ponad regionalny i międzynarodowy, stąd też potrzebne są wielostronne działania na rzecz wprowadzania nowych inwestycji służących poprawie tej sytuacji. Działania takie doprowadziły w ostatnim okresie do uruchomienia wspólnej oczyszczalni ścieków dla obu miast. Gubin dysponuje wieloletnim programem rozbudowy miejskiego systemu kanalizacji, którego ustalenia zawarte są w niniejszej wspólnej koncepcji rozwoju przestrzennego jako obowiązujące.


10. Wprowadzenie segregacji odpadów w mieście i nowoczesnych metod ich utylizacji. Potrzeba uporządkowania dotychczasowej gospodarki odpadami w mieście prowadzi do zainicjowania wieloaspektowych działań na rzecz wprowadzenia segregacji odpadów bytowych oraz nowoczesnych metod ich utylizacji na istniejącym wysypisku, połączonych m.in. z kompostowaniem i przygotowaniem dla wtórnego użytkowania części odpadów.


4.KIERUNKI ROZWOJU STRUKTURY FUNKCJONALNO – PRZESTRZENNEJ

Ukierunkowaniu działań na rzecz modernizacji struktury funkcjonaIno-przestrzennej służyć będzie realizacja zadań:

1. Utrzymanie i umiarkowany rozwój struktury funkcjonalno-przestrzennej miasta. Przyjmuje się, że dotychczasowe tendencje w rozwoju układu przestrzennego miasta będą nadal utrzymywane i zachowany zostanie jego pasmowo-węzłowy charakter. Wyraźnie będzie się przy tym dążyć do tego, by koncentracja aktywności inwestycyjno-budowlanej miała miejsce przede wszystkim w obszarze śródmiejskim oraz w części na terenach zainwestowanych, które mogą być uzupełnione o nową zabudowę. Ważnymi nowymi elementami struktury funkcjonaIno-przestrzennej miasta będą nowe tereny produkcyjno-usługowe zlokalizowane w północnej i południowej części miasta.

2. Ukształtowanie wspólnego dla Guben i Gubina centrum, powiązanego funkcjonalnie i przestrzennie z otoczeniem. Zasadniczym problemem rozwoju przestrzennego Gubina jest integracja funkcjonalno-przestrzenna jego terenów śródmiejskich z terenami położonymi po drugiej stronie Nysy oraz odnowa historycznego zespołu staromiejskiego z reaktywowaniem jego tradycyjnych atrakcji. W ramach prac na rzecz integracji wykorzystana będzie istniejąca zabudowa, zaś jej przekształcenia dadzą w rezultacie zmodernizowane zespoły zabudowy mieszkalnej oraz usługowej w powiązaniu z poprawą istniejącego stanu zagospodarowania ich otoczenia. Przy dążeniu do pełnej integracji funkcjonalno-przestrzennej obszarów śródmiejskich obu miast należy dbać także i o to, by mogły one funkcjonować także niezależnie od siebie. Zakłada się, że w Gubinie w obrębie historycznego Starego Miasta powinno powstać nowe centrum, ukształtowane w sposób odpowiadający dzisiejszym wymaganiom i potrzebom, z lokalizacją funkcji mieszkalnych, usługowo-handlowych, administracji i kultury, które odpowiadałoby historycznym uwarunkowaniom i skali miasta, zaś w Guben w dalszym ciągu będzie się rozbudowywać istniejącą strukturę obszaru śródmiejskiego. Szczególnie ważnymi elementami rozwoju centrum miasta będą:
realizacja atrakcyjnego ciągu pieszego, poprowadzonego od Frankfurter Strasse w Guben przez most na Nysie do odbudowanego Rynku Staromiejskiego,
pełne zagospodarowanie Wyspy Teatralnej z powiązaniem kładkami pieszymi z obszarami śródmiejskimi,
wykształcenie promenad spacerowych po obu stronach Nysy z możliwością wykorzystania ich przez pieszych oraz rowerzystów,
powiązania brzegów Nysy nowymi przeprawami mostowymi, w tym mostu dla samochodów osobowych na wysokości ul. Chopina - Lausitzer Str. po stronie niemieckiej.

3. Kompleksowa odnowa historycznego centrum. Ze względu na kompleksowość tego zadania niezbędne jest opracowanie aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla całego obszaru centrum. W obszarze tym odpowiednie funkcje będą lokalizowane bądź przeniesione z innych obszarów i w zależności od istniejącej struktury odpowiednio uzupełnione. Dlatego wyjątkowo ważne będzie dowiązanie się do graniczących z tym terenem obszaru śródmiejskiego Guben tak, by nowe centrum mogło się rozwijać uwzględniając punkty styczne. Podstawowymi elementami tego planu powinny być:
sformułowanie koncepcji ukształtowania urbanistyczno-architektonicznego z ustaleniami dotyczącymi przestrzeni publicznej, charakteru zabudowy i przede wszystkim punktów powiązań z obszarami sąsiednimi,
szczegółowy ale elastycznie określony podział funkcjonalny terenów,
szczególnie staranne ukształtowanie Rynku w nawiązaniu do przekazów historycznych - pełna segregacja ruchu drogowego i pieszego, z czego wynika konieczność wykonania koncepcji układu komunikacji, w której m.in. przewidziane będą rezerwy terenów pod urządzenia parkingowe, dostępne dla pieszych z polskiej i niemieckiej strony.

4. Wspólne planowanie rozwoju przestrzennego miasta. Opracowana przez strony polską i niemiecką wspólna „Koncepcja struktury przestrzennej Euromiasta Gubin-Guben" określa kierunki rozwoju przestrzennego obu miast. Podstawy dla tego opracowania zawarte są w obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego śródmieścia oraz w koncepcjach sanacji zabudowy Guben. Podstawowym celem „koncepcji" jest sformułowanie kompleksowo ujętego programu rozwoju przestrzennego Euromiasta, zawierającego elastycznie określoną wizję kierunków jego integracji przestrzennej, dobrego powiązania z otoczeniem, uzyskania wysokich standardów urbanistyczno - architektonicznych a także stworzenia atrakcyjnych warunków dla aktywności gospodarczej i przyciągnięcia inwestycji zewnętrznych Szczególne znaczenie ma przy tym wypracowanie spójnych ustaleń dla wyeksponowania powiązań obu miast w bezpośrednim otoczeniu doliny Nysy i określenia miejsca oraz roli zrewaloryzowanego Starego Miasta w całym układzie Euromiasta a także wyznaczenie nowych stref aktywności gospodarczej.


5.KIERUNKI ROZBUDOWY UKŁADU KOMUNIKACJI

Dla ukierunkowania rozbudowy układu komunikacyjnego wskazuje się na następujące zadania:

1. Wyeliminowanie tranzytowego ruchu drogowego i budowa nowego przejścia granicznego. Szczególne znaczenie dla uzyskania pełnej integracji części śródmiejskich miast Gubin i Guben ma budowa nowego drogowego przejścia granicznego w Sękowicach - Schlagsdorf oraz obwodnicy Gubina. Stworzy to dobre warunki dla nowego sposobu zagospodarowania terenów obecnego przejścia granicznego w centrum Gubina i Guben i dla wykształcenia głównego ciągu handlowo-usługowego w jego obrębie. Niezbędne będzie w związku z tym stworzenie stosownej infrastruktury dla odpraw celnych oraz towarzyszących funkcji w rejonie nowego przejścia.

2. Uporządkowanie układu komunikacyjnego w obszarze śródmieścia oraz w obrębie głównych zespołów zabudowy. W obszarze całego miasta usprawniony będzie rozdział ruchu zamiejscowego i miejscowego a także ruchu zmotoryzowanego i niezmotoryzowanego. Przy obiektach wymagających dobrego skomunikowania usługowych przemysłowych i drobnej wytwórczości zakłada się lokalizacje parkingów publicznych. W obszarze śródmieścia nastąpi ograniczenie ruchu zmotoryzowanego oraz rozbudowa ciągów pieszych i rowerowych oraz intensyfikacja komunikacji publicznej.

3.Usprawnienie połączeń komunikacyjnych pomiędzy Guben i Gubinern. Najważniejszymi przedsięwzięciami dla usprawnienia dotychczasowych połączeń komunikacyjnych obu miast będą:
adaptacja mostu granicznego w centrum dla potrzeb ruchu pieszego i wyjątkowo dostawczego,
budowa systemu mostów dla pieszych i rowerzystów na Wyspie Teatralnej z jej obu stron,
realizacja nowego przejścia dla ruchu zmotoryzowanego, regionalnego i miejskiego, na przedłużeniu ulicy Chopina,
budowa mostu północnego dla powiązania z dworcem kolejowym w Guben,
reaktywowanie przejść kolejowych oraz reaktywowanie ruchu kolejowego na trasie Guben-Gubin-Lubsko-Wrocław,
przełożenie ruchu tranzytowego z obecnego przejścia w centrum miasta na nowe przejście w Sękowicach.

6.KIERUNKI ROZBUDOWY SYSTEMU INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

Zakłada się że rozbudowywane i udoskonalane będą systemy zaopatrzenia w energię, w wodę oraz oczyszczania ścieków a także gospodarki odpadami.
Zakłada się dalej kontynuację rozbudowy istniejącego systemu kanalizacji, powiązanego ze zrealizowaną